• Życie w szlacheckim dworze było bardzo urozmacicone: jedli, pili i popuszczali pasa.
• Autor przeciwstawia obyczaje szlacheckie cnotliwemużyciu sarmanckich przodków.
• Akcja noweli toczy się w czerwcu 1869-1870.
• Rycerz średniowieczny był honorowy i zawsze dotrzymywał słowa. Kiedy obiecał coś damie serca to zawsze jej to zrobił, nawet gdy była mężatką.
• Jan i Cecylia miłością i ciężką pracą wykarczowali las.
• Jan umarł pionowo, gdyż powiesił się.
• Przejawem ludomani były małżeństwa chłopów z inteligencją.
• W "Nad Niemnem" Witold ukazywał Marysi swoje reformy.
• Ojciec sprzedał skarpę, żeby zaoszczędzić siana dla mamy.
• Sierotka Marysia żyjąc wśród krasnoludków, miała bardzo małe problemy.